Een nieuw Nederlands jaar, de beste wensen. We starten met een gastbijdrage van Bas Straten, de charmante en interessante eigenaar van het Silk Road hotel in Yazd.

Gastbijdrage door Bas Straten

Hello mister, how are you!
Where you from?
What you do in Iran?
You LIVE in Iran??
In YAZD? Why you live in YAZD?

Zeven onbegrijpelijke redenen om als Nederlander in Yazd te wonen

1. Ik houd van de woestijn (kavir ra dust daram)
De woeste stilte. Een leegte die alles zuivert. Het eindeloze niets. De roodkleurende rotsen als de zon wegzakt. Ik vergeet dat ik besta. In een ruimte zonder grenzen. Dit is de weg naar…? Rechts daarvan de lemen muren van een vervallen hotel. Herinnering aan een verloren tijd. De eigenaar tot stof vergaan, zonder kinderen vertrokken. Met de tijd, het zand en de wind waait alles weg. Dit is mijn woestijn. Hier ben ik thuis.

Voor Yazdi, mensen uit Yazd, vormt de woestijn en haar klimaat een bedreiging. Een plek die ze het liefst mijden. Ze doen er alles aan om dit woeste landschap te veranderen in een groene oase, oftewel een “abad”. Dit proces begint met het riskante graven van een “qanat”, een ondergronds kanaal dat het schaarse water opvangt en vervoert. Zonder water geen leven, geen bomen, geen koelte, geen gewassen. De woestijn kent zo zijn eigen wetten.

2. Het is hier zo lekker zonnig (aftab ra dust daram)
De zon maakt me gelukkig. En Yazd is een stad met zongarantie. Wolken zijn hier schaars, zeker in de lente en de zomer. Mitra, godin van de zon, is alom aanwezig. Ook op het traditionele aardewerk als “khorshid khanoom” oftewel vrouwtje zon. Het lachende gezicht maakt me vrolijk en geeft me zonne-energie. Niet voor niets is Kharanaq (place of sun) mijn favoriete plek.
Yazdi zonnen niet op het terras. Ze lopen in de schaduw. En op het heetst van de dag sluiten ze hun winkels en is het siesta. Het kwik kan hier in de zomer oplopen tot wel 50 graden. “Garm-e” (wat is het warm) is een veelgehoorde klacht. De smalle stegen, het marmer, de dikke lemen muren, de ondergrondse waterkoelers, alles beschermt tegen de zon.

(Lees verder…)

Ik weet het, ben een tijd offline geweest, maar heb het dan ook druk gehad. Hier een NRC stuk van vandaag.

Vorige week zag ik een loslopende hond voor mijn gebouw. Een man probeerde het hondje te schoppen nadat hij het eerst naar zich toe had gelokt. Kwaad nam ik de hond in mijn armen, niet wetende wat een gigantische uitdaging die liefdesverklaring zou worden.

Want in de islamitische republiek Iran is het moeilijk om iemand te vinden die voor straathonden wil zorgen. “Honden zijn onrein”, riep de straatveger me toe. Officieel zijn honden verboden in Iran, volgens islamitische geestelijken zijn ze net als varkens, dieren om te mijden. In betere wijken hebben sommige mensen wel schoothondjes in huis, maar als je die in de auto meeneemt kan de politie je auto én de hond afnemen. Er zijn gevallen bekend waarin de honden op straat worden afgeschoten.

“Wat heb je nu weer gedaan?!”, mopperde mijn Iraanse schoonmoeder nadat ik haar vertelde dat ik een hond in huis had genomen. “Daar kom je nooit meer vanaf.”

De hond, een jong, zwart beest met een guitige blik, was dolblij in haar nieuwe onderkomen. Ze was duidelijk aan mensen gewend, maar op straat gezet nadat de lol van een puppy te veel verantwoordelijkheden met zich meebracht.

De volgende ochtend trof ik het dier gelukzalig aan te midden van wat eens een keukenrol was geweest, maar nu een zee van snippers. De benedenbuurvrouw, die getrouwd is met een oude generaal die ieder piepje en kraakje van de buitenlander boven hem registreert, had die nacht al twee keer woest gebeld om te klagen over “vreemde geluiden”.

(Lees verder…)

Sinds een paar maanden draait hier in Teheran de film ‘Khatami, The Return’. In kranten en onder aanhangers en tegenstanders van de voormalige president gaat het nergens anders over. Zelfs op de VOA (de door de Amerikaanse overheid gesponsorde op Iran gerichte satellietzender) wordt wat afgekletst over het verhaal waarin een charismatische geestelijke na acht jaar regeren, terugkeert om zijn land te redden van zijn opvolger.

Soms is de werkelijkheid vreemder dan fictie. Daarom is er ook geen film, en denkt Khatami echt na over een terugkeer als presidentskandidaat. Op 12 juni zijn er presidentsverkiezingen in Iran, en de grote vraag is nu: doet Khatami mee of niet?

Vandaag gaf hij een toespraak op de Universiteit van Teheran, waar hij vier jaar geleden nog werd uitgejouwd door boze studenten, die vonden dat hij niets voor elkaar had gekregen. Maar vandaag riepen ze allemaal: “Khatami, stel je verkiesbaar!”

Ik en mijn onmisbare assistent Armin werd op het laatste moment toch niet binnengelaten. Vroeger liep je zo de universiteit op, maar tegenwoordig word je bij dit soort evenementen na twee weken van faxen en bellen om goedkeuring te krijgen alsnog tegengehouden door de beveiliging, die zich meer en meer als politieagenten gaan gedragen. Studenten kunnen overigens alleen met digitale pasjes naar binnen, dit voor hun eigen veiligheid natuurlijk. Morgen mochten we zo naar binnen werd ons zoet vertelt, maar vandaag… helaas, orders, nee.

“De verwachtingen van de mensen zijn te hoog”, zei Khatami volgens een bevriende journaliste. En, “er worden nog steeds veel problemen gemaakt. De beste kantidaat is iemand die wil veranderen, een programma heeft, en die niet zo gevoelig ligt. Helaas is er veel gevoeligheid rond mijn persoon.” Hij zei ook dat “diskwalificaties van kandiaten en zelfs gevangenneming niet langer meer iets ongebruikelijks is in Iran.”

Doet hij het of doet hij het niet? En. Heeft een terugkeer van Khatami zin? Dat zal de komende maanden duidelijk worden.

Een nieuwe Avicenna is opgestaan, hier een filosofische gastbijdrage van Pooyan Tamimi Arab over de overwinning van Obama, Iran en de wet.

De wereldberoemde Franse filosoof Alan Badiou bezocht in oktober en november New York City om het met de studenten van de New School for Social Research, beroemd vanwege zijn historische band met Europa, een paar sessies te hebben over de wet.

Badiou is een vriendelijke man met een grappig Frans accent. Soms slaat hij zijn ogen op, hoest en steekt zijn tong uit en stelt een gigantische vraag of trekt een belangrijke conclusie zoals: wat is de wet? ‘Wat ies … zie loow?’. Is de wet geschreven? Of is het een innerlijke stem, zoals Kant dat dacht? ‘Ies zie loow a Wooise?’

Badiou gebruikt een groot schrift dat vol staat met krabbels, maar gelukkig doet hij alles uit het hoofd en met veel handgebaren. De filosoof gaf acht definities (er zijn er meer) van de wet en sprak ook over hoe een onrechtvaardige wet, zoals die in Iran, zou kunnen veranderen.

Ter illustratie een aantal consequenties van zijn redeneringen: de Franse regering onderdrukt minderheden. Ze moet de wetgeving over hoofddoeken veranderen. Waarom vallen politieagenten hem nooit lastig en ondervragen ze Marokkaanse Fransen altijd? Badiou vertelde dat hij de politie vaak lastig valt met zulke vragen. Dat volgt uit zijn axioma, namelijk dat er altijd ruimte is voor iets: we kunnen altijd iets doen. Anders gezegd: we kunnen altijd verzet bieden aan de staat. Wat zou dat kunnen betekenen in Iran? Moeten de mensen daar ook politieagenten provoceren?

(Lees verder…)

Toen ik naar Iran kwam zat een van mijn drie verhuisdozen vol met standaardboeken over het land, de mensen en de revolutie. Na er een paar gelezen te hebben, heb ik de rest weggelegd: uiteindelijk was ik toch hier om mijn eigen mening te vormen.

Een van de boeken die op een slordige stapel in de hoek van mijn kantoorkamer belandde was ‘Teheran, een zwanenzang’, van schrijver/diplomaat F. Springer. “Een boek van een Nederlander over Iran, dat kan nooit interessant zijn,” dacht ik bij mezelf.

Domme Thomas.

Nu was het gisteren offerfeest hier. Iedereen zat zich thuis te vervelen, de staatstelevisie zond ‘Pietje Bell’, uit, een Nederlandse kinderfilm nagesynchroniseerd in het Perzisch. Ik struinde wat door mijn huis, achtervolgd door de kat, en voor ik het wist zat ik in een stoel met Springers boek.

Teheran, een zwanenzang (1991) gaat over fantasievolle geschiedschrijver, Toby Harrison, die in opdracht van de sjah vlak voor de revolutie in Teheran arriveert om de zoveelste bombastische biografie over de Pahlavi dynastie te schrijven. Het land valt voor zijn ogen uiteen, mensen zien het gezicht van Khomeini in de maan (!) en de sjah, zijn opdrachtgever, is volledig de weg kwijt. Harrison wordt verliefd op zijn onpeilbare secretaresse Pat Jahanbari, strijdt met de journalistieke ‘lounge lizards’ die in de lobby van het Intercontinental zijn neergestreken en sluit vriendschap met de fictieve Nederlandse consul Bill Turfjager, een diplomatieke houwdegen, die al verschillende internationale crises heeft overleefd.

Terwijl de demonstraties tegen de sjah aanzwellen, de buitenlanders in Teheran zich opsluiten in hun villa’s in het noorden van Teheran, werkt de schrijver nijver door aan zijn met leugens doorspekte boek. Zijn gedachten gaan alleen uit naar de Perzische dame terwijl de hielenlikkende hoflakeien om hem heen naarstig hun spullen pakken om het land te verlaten. Turfjager geeft ‘Den Haag’ geregeld de middelvinger en ‘redt op eigen houtje gestrande Nederlanders terwijl de schrijver een laatste, ontluisterende, ontmoeting heeft met de sjah.

Enfin, ik heb vreselijk gelachen, zelfs een traantje weggepinkt, uiteindelijk had ik het boek - al jaren in mijn bezit - in 3 uur uit. Springer, een pseudoniem voor Carel Jan Schneider, was in Teheran tijdens de omwenteling, grote delen van het boek zijn gebaseerd op zijn persoonlijke belevenissen in die tijd.

Lees hier een recensie, geschreven door Jona Lendering. Een klassieker, zegt hij. Ik ben het helemaal met hem eens, ‘tijdloos’ zou ik er nog aan toe willen voegen.

Gastbijdrage van Mobin

Geen verkiezing van een Amerikaanse president heeft zoveel wereldwijde ophef veroorzaakt als de strijd voor de opvolging van president Bush. Op verkiezingsdag proefde ik zelfs in de drukke straten van Amsterdam een bijzondere spanning. Mensen liepen sneller dan normaal en waren enigszins verheugd maar toch ook gespannen.

Een oude klasgenoot van de middelbare school had mij de dag ervoor gebeld en stelde voor om het hele gebeuren live op televisie te volgen. Ik kon geen nee zeggen. Bij hem aangekomen had zijn vriendin lekker voor ons gekookt en met een fles wijn aan tafel spraken we over onze levens. Natuurlijk hadden we het ook over alle gebeurtenissen van de afgelopen acht jaar. Vanaf 11 september tot de oorlog in Irak en de economische crisis, de wereld was veranderd en ook Nederland was niet meer hetzelfde.

Het gesprek ging verder op de bank met de televisie aan. Even later vielen we allebei in slaap en werden we wakker toen CNN live aankondigde dat Barack Obama was gekozen als de nieuwste president van de Verenigde Staten. Beelden van feestende en huilende Amerikanen gingen de wereld over. Natuurlijk kwam het deels door de verkiezing van een zwarte president, maar voor mij refereerde de publieke vreugde naar de erfenis van president Bush. Hoeveel angst en ellende moet er wel niet voorafgaan willen mensen de verkiezing van een president zo uitbundig vieren?

We hadden het nog even over de wereldpolitiek en onze conclusie was dat over vijftig jaar de wereld geleid zou worden door vrouwen. Steeds meer vrouwen studeren namelijk en vaak zijn ze ambitieuzer dan mannen. Bovendien is het een essentiële en te nemen stap in het afdwingen van een gelijkwaardige positie. Ook volgens Shirin Ebadi zijn vrouwen gezien hun milde karakter en rol als moeder minstens even geschikt als mannen om te heersen.

Zelfs de islamitische republiek Iran zal een vrouwelijke president krijgen. Ik noem haar voor het gemak even Shahrzadeh van Duizend-en-een-nacht. Een verfijnde koningin die met duizend en één verhalen een brute koning wijze lessen bijbracht over ethiek en moreel. Onwaarschijnlijk?
(Lees verder…)

Gastbijdrage van Jona

“Iran in vogelvlucht” heet de tentoonstelling in het Leidse Rijksmuseum van Oudheden (RMO), en de ondertitel is “Spectaculaire vergezichten en zeldzame cultuurschatten”. Het eerste is meer in overeenstemming met de feiten dan het tweede - maar een kniesoor die daarop let, want ook in vogelvlucht heeft Iran veel moois te bieden, zelfs als de getoonde cultuurschatten niet zo heel erg zeldzaam zijn.

In feite gaat het om twee exposities: een reizende tentoonstelling van luchtfoto’s van archeologische vindplaatsen en markante landschappen is door het RMO aangevuld met enkele kunstvoorwerpen, die een staalkaart bieden van enkele millennia materiële cultuur.

Eerlijk is eerlijk - de foto’s tonen een Iran dat mooier is dan de werkelijkheid: Persepolis zoals het eruitzag voordat de Apadanatrappen onder een afdak werden verstopt en het graf van Cyrus de Grote in Pasargadai voordat het in de steigers verdween om de schade van desastreuze eerdere restauraties ongedaan te maken. Zo mooi zie je Iran niet meer, dus alleen al voor de prachtige foto’s, gemaakt door Georg Gerster, moet je even naar Leiden gaan.

Daartussen staan vitrines met voorwerpen die werkelijk een lust zijn voor het oog. Ze komen uit de eigen collectie van het RMO en de verzamelingen van het Haagse Gemeentemuseum en het Wereldmuseum Rotterdam. Bij deze voorwerpen doet zich echter een probleem voor: elke chronologische ordening ontbreekt.

Keramiek uit de dertiende eeuw n.Chr. staat naast een bronzen siergordel uit de achtste eeuw v.Chr., en enkele inscripties uit Choga Zanbil (dertiende eeuw v.Chr.) worden geflankeerd door twee millennia jonger glaswerk. De ongebruikelijke combinaties werken heel verrassend, maar ik zou de bezoeker die niet paraat heeft of de Sassanieden of de Safavieden eerder waren, adviseren eerst de oud-oosterse afdeling van het RMO even te bekijken om het geheugen even op te frissen.

Maar laat deze kritiek je niet afschrikken en laat je niet weerhouden van een bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden, dat werkelijk eer inlegt met de voorwerpen die het bij de luchtfoto’s heeft gelegd. De expositie duurt nog tot 8 maart 2009. Op 21 november is er een speciale Iran avond.

Thomas weer hier: wat vonden jullie ervan? Mijn vader vond het geweldig.

De politie in Teheran hield de afgelopen dagen prominente oefeningen in de stad om “rust en vrede” te bewaren.

Agenten reden in zwarte mercedessen door de stad, vlogen rond in helicopters en abseilden van gebouwen af.

De staatstelevisie kreeg geen genoeg van al het spierballenvertoon en de commandanten lieten ook weten dat de oefeningen ook “civiele onrust” en “gevechten tussen burgers” tegen moesten gaan, “het bevrijden van gegijzelden”, “bestrijden van terrorisme”, “het simuleren van crisis-situaties” en “het betrekken van de bevolking in misdaadpreventie” behoorden ook tot de doelen.

Klik hier voor een uitgebreide fotoserie over de oefeningen.

UPDATE: comments zijn aan, foutje van mijn kant, excuus.

Er zijn maar weinig dingen die me zo nerveus en boos maken als in een vliegtuig op een binnenlandse vlucht in Iran te stappen. Nerveus omdat die dingen te vaak neerstorten, boos omdat dat de schuld is van onder andere politieke leiders in Nederland.

Het verhaal mag bekend zijn, vanwege Amerikaanse sancties tegen Iran mag het land al sinds jaar en dag geen vliegtuigonderdelen voor Boeing’s en Airbussen kopen. Die laatste zijn dan wel Europees, maar veel onderdelen komen uit de Verenigde Staten. Typisch een geval van sancties gericht op de verkeerde mensen: namelijk het Iraanse volk.

Geregeld vallen hier vliegtuigen uit de lucht met daarin tieners, gezinnen en vertegenwoordigers in bruine pakken met aktetasjes. Waarom? Omdat Iran geen onderdelen of nieuwe vliegtuigen mag kopen.

Gelukkig was er ooit iets van Nederlandse handelsgeest en vliegen er nu talloze Fokkers rond in Iran. Ik was altijd blij om met een Fokker te vliegen, veilig. Onlangs hoorde ik echter van de importeur dat Fokker services (het onderhoudsbedrijf in Nederland) geen landingsgestellen meer mag leveren vanwege nieuwe sancties. Het gevolg: ook het vliegen met Fokkers in Iran wordt steeds gevaarlijker.

U wilt bewijs? Klik voor een brandende Fokker 100 op Mehrabad airport in Teheran.

Let ook op het totale gebrek aan hulpdiensten. Wonderlijk genoeg raakte hier niemand gewond.

Maar wat lees ik nu in de krant? De KLM gaat zijn gehele vloot van Fokkers verkopen. 54 toestellen in totaal. Dank u wel, afreken

‘Aga Djan’, een van de populairste romanpersonages in de Nederlandse literatuur, is vorige maand overleden in een dorpje nabij de stad Arak, hier in Iran.

Wie Kader Abdollah’s ‘Het huis van de Moskee’ heeft gelezen, kan zich waarschijnlijk herinneren dat de rechtvaardige tapijthandelaar Aga Djan met man en macht de veranderingen die de revolutie met zich meebracht probeerde tegen te houden. Maar niets bleef hetzelfde en zo kwam zijn tijdperk ten einde. Het boek, een geschiedenis over hem, zijn familie en een veranderend Iran werd een mega-succes in Nederland en ver daarbuiten.

Ik vroeg me af of Aga Djan echt bestond en zelfs nog leefde. Vorige week ontving ik een mailtje van journalist Edwin Winkels die in Barcelona leeft en werkt. Hij had Abdollah geinterviewd vanwege de Spaanse vertaling van ‘Het huis van de Moskee’.

Abdollah vertelde de journalist dat Aga Djan drie weken eerder was heengegaan in zijn geboortedorp nabij Arak. Het moet een pijnlijk bericht zijn geweest voor Abdollah, die het boek al had opgedragen aan Aga Djan met de woorden “om hem te laten gaan.”

De onvoorspelbaarheid van het leven is Abdollah niet vreemd, de Iraanse schrijver die in Zwolle zijn fiets door het Nederlandse dijklandschap stuurde, ontving op 28 oktober een eredoctoraat van de Universiteit van Groningen.

Aga Djan werd 94 jaar. Het werd nooit meer zoals het was, maar hij heeft er toch lang op gewacht. Zou hij ooit hebben begrepen dat zijn levensverhaal honderdduizenden lezers heeft gegrepen in een ver land onder de zeespiegel? Khoda rahmatesh kone, god hebbe zijn ziel.

Terwijl wij - onwetende burgers beinvloed door de boze massamedia - maar in vertrouwen afwachten tot onze goede leiders wijze stappen zetten, is er vanachter de schermen van alles aan de hand!!!

Lees hier wat er werkelijk speelt tussen Iran en Amerika. De oma van Obama is helemaal niet ziek, dat was een rookgordijn voor een geheime ontmoeting tussen de Amerikaanse presidentskandidaat en Ahmadinejad. Locatie: Hawai!

Lees en huiver. Op Whatdoesitmean.com (even scrollen) waar wordt bewezen dat met knippen, plakken en selectief omgaan met feiten de wildste complottheorien kunnen worden ondersteund.

Iranian Leader In Secret Meet With Obama At US Military Stronghold In
Hawaii

By: Sorcha Faal, and as reported to her Western Subscribers. October 25, 2008

Russian Military Intelligence reports to Prime Minister Putin today are
stating that Iranian President Mahmoud Ahmadinejad has joined US Senator
Barack Obama in Hawaii at an emergency conference ordered by America’s
Top Generals in their effort to avert World War III and the collapse of
the United States by the fascist forces within its own government it is
currently battling.

As we had reported earlier in our October 23rd report “Obama Summoned To
US Military Stronghold In Hawaii By Top Generals”, the presumed next
President of United States is currently incommunicado in Hawaii under
the cover of his grandmother being ill. President Ahmadinejad is,
likewise, incommunicado under the cover of ‘failing health’ as he has
suddenly cancelled all personal appearances.

According to these reports, the initial meeting between Obama and
Ahmadinejad, and their Top Military Officers, was ‘tense’ but appeared
to be beating back the planed fascist coup in the United States with the
Iranian condition of being recognized by the US being met with the White
House announcing last evening the resumption of diplomatic ties, and as
we can read as reported by the Seattle Times News Service:

“The Bush administration will announce in mid-November, after the
presidential election, that it intends to establish the first U.S.
diplomatic presence in Iran since the 1979-81 hostage crisis, according
to senior Bush administration officials.”

The American anti-fascist forces now headed by Senator Obama also appear
to have had their main first condition met that President Ahmadinejad
will step aside and not run for another term of office, which he appears
to have agreed to, and as we can read as reported by the JTA News
Service:

(Lees verder…)

Er is iets vreemds aan het positieve bericht dat Iran geen minderjarigen veroordeelden meer zou excecuteren. In het nieuws, woensdag gebracht staatspersbureau IRNA, zei Hossein Zebhi, de plaatsvervanger van de hoogste openbare aanklager van Iran dat er een wetswijziging is voorgesteld door de rechtsprekende macht.

“According to this directive, punishments for offenders under the age of 18 [in capital offence cases], will be reduced to life in prison in the first stage and in the second stage [of parole] will be reduced to 15 years in prison. In addition, in cases of good behavior and signs of rehabilitation, juvenile offenders may qualify for conditional release under Islamic compassion guidelines,” he told IRNA.

Maar het bericht was enkele uren daarna niet meer op het staatsnieuws agentschap te vinden. Weggehaald? Verschillende mensenrechten-organisaties en ook de BBC spreken desondanks over het positieve voorstel - Iran is een van de laatste landen ter wereld waar niet-volwassenen toch de doodstraf kunnen krijgen. Deze wordt dan meestal (niet altijd) na de 18e verjaardag uitgevoerd. In totaal zitten er -volgens mensenrechtenorganisaties- meer dan 130 mensen op ‘death row’ in Iran die baat kunnen hebben van de wet.

Dat het bericht verdwenen is (ik en anderen kunnen het niet vinden op IRNA) kan erop wijzen dat er achter de schermen toch kritiek is op het voorstel. Zoals sommigen wellicht weten is er binnen de rechtsprekende macht een strijd gaande tussen rekkelijken en preciezen, waarbij die laatste groep zich sterk maakt voor de uitvoering van wetten zoals deze in de koran beschreven staan. Het komt wel vaker voor dat het persbureau een artikel ‘uitwist’ als het later toch noet goed uitkomt.

In ieder geval kunnen op internet woorden nooit worden ingetrokken, ook al wordt het bronbericht verwijderd. Als de berichtgeving klopt, moet het wetsvoorstel nu worden gekeurd door het parlement. Vervolgens moet de Raad van de Hoeders van de Grondwet er ook nog naar kijken. Dit is slechts een eerste stap.

Dit net van AP geplukt:

“The new directive bans execution of under 18 criminals only if they have committed crimes related to narcotics that carry death penalty,” Zabhi told the AP, although he said no one under 18 has ever been executed for a drug-related crime.

Met excuses voor deze late vermelding, maar ik wil iedereen er graag op wijzen dat dit weekend in Rotterdam de derde editie van het Iraans Film festival wordt georganiseerd, waar meer dan film alleen zal zijn.

‘Women’s prison’ en ‘Three women’ van filmmaakster Maijeh Hekmat zijn twee van de hoofdfilms. Ik wijs graag op ‘The Fish fall in love’ van Ali Rafii, wat ik persoonlijk een erg leuke film over liefde, het Iraanse noorden en eten vond.

Daarnaast zal er ook worden gediscussierd, gedanst en gegeten. Sprekers zijn onder andere schrijfster Eefje Blankevoort, filmmaakster Elli Safari en Carolien Roelants, mijn NRC redactrice die nu al 22 jaar in Iran komt. Haar boek ‘Iran achter de schermen’ is onlangs vernieuwd en heruitgegeven.

Kaarten bestellen kan hier.

Omvallende banken, stijgende inflatie en instortende beurzen, wat is er aan de hand in Nederland en de rest van de wereld?

Terwijl u in paniek zich afvraagt wat er met uw (spaar)geld moet gebeuren, overleven de Iraniers al jaren in een economie waar de banken permanent onder staatstoezicht staan, inflatie bijna 30 procent is en de beurzen al 3 jaar geleden volledig zijn ingestort.

Daarom, gratis en voor niets, 7 Iraanse tips om de financiele crisis in Nederland en de wereld te overleven (*).

1) Haal uw geld direct van de bank.

Hier in Iran behoren de meeste banken al tot de staat. De staat kan goede bedoelingen hebben, zelfs te vertrouwen te zijn, maar laten we eerlijk zijn: net als investmentbankers op Wallstreet rekenen overheden zich graag rijker dan ze zijn. Hoeveel geld heeft de Nederlandse staat eigenlijk? Ik zeg: ‘IJsland’, en u begrijpt dat de staat ook failliet kan.

Dat het bankensysteem nog verder instort als iedereen zijn geld opneemt is natuurlijk waar, maar reken er maar op dat zakelijke spaarders sowiezo niet solidair zijn. Denk eerst aan jezelf en je familie, zeggen ze in Iran.

Wie zijn geld in eigen beheer heeft, hoeft niet te vrezen voor wat anderen ermee doen. Veel mensen in Iran hebben daarom slechts kleine bedragen op de bank staan. Je weet immers maar nooit wat er kan gebeuren. In onzekere tijden moet je niemand vertrouwen, is het devies.

2) Investeer in iets waardevast.

Dat aandelen een domme investering zijn, is nu wel duidelijk. Wie geeft zijn geld nu aan snelle jongens in krijtstreeppakken? In Iran stond de beurs 3 jaar geleden torenhoog (zeepbel) om in een paar maanden tijd volledig in te storten. Een vriend van me zag zijn 25.000 euro aan aandelen compleet verdampen. Hij wacht nog steeds tot de beurs zich weer enigszins herstelt.

Waar moet u uw geld dan wel in stoppen? Iraniers zouden het blindelings in grond en huizen steken. Iedereen moet wonen en op grond kan worden gebouwd. Natuurlijk kan ook daarvan de prijs dalen, maar net als in Nederland is er in Iran een tekort aan woningen dus is en blijft de vraag hoger dan het aanbod. Praat met de bank, doe een flinke aanbetaling en neem een hypotheek. Als ze omvallen: geen probleem zo lang u maar maandelijks kan afbetalen aan de curator.

Te weinig geld voor een huis? Koop een stuk(je) land. Gaat alles mis kan je daar nog altijd je tentje opslaan. Bezit is bezit, zeggen ze in Iran.

3) Koop buitenlandse valuta.

Iraniers zijn dol op Dollars en Euro’s omdat die - vroeger althans- waardevast zijn. Toman’s worden door de inflatie ieder jaar 30 procent minder waard, dus ruilen mensen die het kunnen hun geld om.

Waarom zou u geen Zwitserse Franken of Noorse kronen kopen? Het kost wat, maar als de euro instort, zit u goed.

(Lees verder…)

Ja, Eskandar mijn verwarde kat leeft nog. Nog iedere dag breng ik hem naar de tuin van ons complex waar hij de hele dag rond rent en in de zon slaapt. Een luizenleven, maar dan voor een kat.

Af en toe hebben we een groep meisjes op bezoek. Newsha en haar collega Hassan Sarbakhshian doceren ze in de fotografie, wat afgelopen week resulteerde in een fototentoonstelling/veiling van hun werk. Wat blijkt: de foto van Eskandar die een boom krabt is een van de best verkopende plaatjes. BBCpersian heeft erover geschreven. (Klik hier en ga naar foto 12, links)Morgen ga ik ook een afdruk kopen, voor mijn schoonmoeder - die een hekel heeft aan ‘Essi’- voor boven de schoorsteen.

UPDATE: de regering heeft besloten de BTW heffing met 6 maanden uit te stellen, zo lijkt het. Waarschijnlijk zijn verdere stakingen hiermee voorlopig van de baan.

De eerste gevolgen van Ahmadinejad’s economische evolutie plan zijn een feit. Een staking van bazaari’s over de invoer van BTW breidt zich uit van Isfahan, naar Mashad en Tabriz.

De marktlui - vooral de goudverkopers- zijn boos dat de overheid - net zoals in Nederland- belasting wil gaan heffen per verkocht product. De bazaar in Isfahan is grotendeels leeg, zeggen mensen in die stad. Vanuit Tabriz en Mashad heb ik nog geen betrouwbare berichten. In Teheran (waar ik ben) is nog niets aan de hand, al zal ik zo even op de bazaar gaan kijken.

De bazar vormt tradtioneel een belangrijk machtscentrum in Iran. Tijdens de revolutie van 1979 waren het de bazari’s die zich bedreigd voelden vanwege economische hervormingsplannen van de sjah die verschillende opstandelingengroepjes financierden. De afgelopen jaren hebben de winkeliers aan macht ingeboed. De meerderheid is zeker niet meer pro-regering te noemen, zeker omdat hun regering de poorten voor Chinese import wagewijd open heeft gezet. Prijzen zijn hierdoor gezakt en de concurrentie is moordend.

De bazar is wel nog steeds een graadmeter voor wat veel mensen denken en vinden. Het feit dat al de eerste invoering van een van de onderdelen van Ahmadinejad’s economische evolutieplan voor problemen zorgt, is een teken aan de wand.

Het plan is namelijk bedoeld om het gehele subsidie - bank- en belastingsysteem te veranderen en wordt zeer ingrijpend. Wellicht later meer.

Mijn excuses voor de radiostilte van de afgelopen week. Ik had een aantal verplichtingen in Nederland en ben vrijwel niet in de buurt van mijn computer geweest.

Ben sinds gisteravond weer terug in Iran, u weet wel het land waar de kredietcrisis aan voorbij lijkt te gaan. Maar is dat wel zo? Het valt wellicht niet meer op in de stroom van kredietcrisis nieuws, maar de olieprijs is sterk gedaald ten opzichte van een paar maanden geleden.

Vandaag kost een vat 87 dollar, dat is een daling van 65 dollar van het hoogste punt een paar maanden geleden (152 usd, volgens mij). De vraag is; wat betekent dit voor Iran in het algemeen en voor de economische plannen van de Ahmadinejad-regering in het bijzonder?

Een econoom uit Isfahan (ik zal zijn naam hier niet noemen) berekende me dat een daling tot onder de 60 dollar per vat actute problemen zal opleveren in Iran. Vergeet niet dat het olie-stabilisatie fonds de afgelopen jaren is leeggehaald omdat men immers toch alleen maar stijgende olieprijzen verwachtte. Wel is het zo dat de kosten om geraffineerde benzine te kopen in het buitenland zullen dalen, maar heffen die dalingen in inkomsten en uitgaven elkaar op? Ik denk het niet.

Iran heeft voornamelijk lange termijn olie leverings contracten (meestal met prijzen vastgesteld voor 3 maanden). Het zal dus nog heel even duren voordat de daling in de wereldprijs merkbaar zal worden. Maar wat dan?

Afwachten maar.

Zoals al geschreven in eerdere comments geef ik op 1 oktober een lezing in de Rode Hoed in Amsterdam.

Waar zal het over gaan? Wel, we leven in onzekere tijden, Wallstreet staat onder curatele, Pakistan is hard op weg om een mislukte staat met kernwapens te worden en Rusland gebruikt zijn gas als politiek instrument. Desperate times call for desperate measures: daarom is het wellicht tijd om te denken over de relatie tussen Iran en de Europese Unie.

Iran is stabiel, heeft grote energievoorraden en veel invloed in de regio, maar het schendt tegelijkertijd mensenrechten en wordt geregeerd door een selecte groep.

Europa volgt de Verenigde Staten en probeert Iran te isoleren vanwege het Iraanse nucleaire programma. Dit kost EU geld en maakt Nederland en de andere lidstaten voor gas bijna exclusief afhankelijk van Rusland. Daarnaast versterken de internationale sancties tegen Iran momenteel de positie van de huidige Iraanse machthebbers.

Ik zal dieper ingaan op de voor- en nadelen van een betere relatie tussen Iran en de EU. Na de toespraak is er tijd voor discussie.

De avond wordt georganiseerd door het ministerie van buitenlandse zaken, in het kader van een reeks lezingen (mijn lezing staat nog niet op hun site). Het is geen besloten bijeenkomst, iedereen mag komen (zaal open 19:45), toegang is gratis, maar men dient zich slechts aan te melden op dit email adres:

DAM@minbuza.nl , onder vermelding van ‘Lezing 1 oktober’.

Hopelijk tot dan.

Hieronder twee mensen die zoeken naar een docent Perzische taal in de regio Amsterdam. Wie kan er helpen?

Deze kreeg ik per mail:

Al een tijd kom ik in Iran en is mijn woordenschat ongeveer 100 woorden en ken een paar basis zinnen van beleefdheid. Ook heb ik een aantal zelfstudieboekjes Perzisch maar het wil niet echt vlotten. Nu vind ik dat het tijd is om nu eens echt serieuzer aan de slag te gaan met mijn Perzische taal.

Reacties & suggesties mail even a.u.b. : eliavw@yahoo.com

En deze van KLJUC in de comments:

Weet iemand misschien waar je in Amsterdam Farsi kan leren?

iemand?

Nou roept u maar. Kan je eigenlijk wel Perzische les krijgen in Nederland?

Het is weer Ramandan, dat betekent niet overdag eten op straat, geen lunch om te bestellen (want de restaurants zijn verplicht voor de lunch gesloten) en politie die je oppakt als je toch eet (in theorie dan).

Gisteren hebben Newsha en ik ‘halim’ en ‘ash’ gekocht, dat is respectivelijk zoete en hartige soep die men in deze maand veel eet, na de ‘iftar’, het vastbreken. Dat is de gezellige kant van ramadan, mensen zoeken elkaar op, families houden bijeenkomsten enzovoort. Voor mij is het vaak dubbel eten op een dag maar dat kan ik wel hebben.

Hoogtepunt van de maand is de tsunami aan Ramadan tv-series, speciale soaps speciaal gemaakt voor Ramadan die de hele familie samen kan kijken na een dag vasten. Het gezin, de doelgroep van de staatstelevisie, krijgt echter een bak aan problemen over zich heengestort. Twee series worden bijzonder goed bekeken. Natuurlijk gaan ze over ruzies over geld, familieproblemen en drugs, standaard onderwerpen voor Iraanse films en televisie.

De eerste serie, ‘Bezangah’, het ‘beslissende moment’, is om te lachen. Het gaat over een familie waarvan de vader zojuist is overleden. Dat is natuurlijk treurig, maar nog erger is dat hij zijn huis heeft verkocht vlak voor zijn dood, tenminste dat beweert een sluwe vos die zich geld wil verdienen. Een van de hoofdrolspelers is een openlijke opiumgebruiker, die met zijn vrienden allerlei ‘on air’ toespelingen gebruikt over ‘teriyak’ (opium). Kijk hier een aflevering.

Nu mogen drugsverslaafden wel op televisie in Iran, maar alleen als hulpbehoefdende probleemgevallen, die dankzij de hulp van familie en god worden gered. De staatstelevisie is nu boos…

(Lees verder…)